POROSplus.gr - Αρχική


Χρονομηχανή

Ιστορική αναφορά του 1881 για το Μοναστήρι του Πόρου

Γράφει ο Γιώργος Αθανασίου :

Η αγαπητή φίλη, τέως προϊσταμένη του Τοπικού Ιστορικού Αρχείου Πόρου Μαρίνα Δωρή η οποία στο μικρό χρονικό διάστημα που διατέλεσε προϊσταμένη, μας απέδειξε τις ικανότητές της στην σωστή λειτουργία του Αρχείου, όπως βεβαίως και η κ. Μ.Παπαδιαμάντη, μου έχει παραχωρήσει από καιρό το κάτωθι τμήμα του Ψηφίσματος του Δήμου Πόρου που είχε αποδελτοποιήσει από τα πρακτικά του Δήμου και μου επέτρεψε να το δημοσιεύσω. Για τον λόγο αυτό το δημοσιεύω σήμερα για την ιστορικότητα του γεγονότος.

ΨΗΦΙΣΜΑ 30 της 14/9/1881


Σκεφθέν
Επειδή το μοναστήριον τούτο ωκοδομήθη και κατηρτίσθη ως νυν υπάρχει μετά της κεκτημένης υπ’ αυτού ακινήτου περιουσίας παρά μόνης της Κοινότητος Πόρου,…εκ των χρηματικών εισφορών και εκ των…. αφιερωμάτων των κατοίκων αυτού. Εκ τούτου κατά συνέπειαν η Δημογεροντία Πόρου και επί της Τουρκικής δυναστείας και επί της Ελληνικής Επαναστάσεως ως και επί Καποδιστρίου επεμελείτο τα του Μοναστηρίου δια του παρ’αυτής διοριζομένου ηγουμένου υποχρέου όντος να δίδη κατ’ έτος λόγον εις αυτήν της διοικήσεώς του και της διαχειρίσεως της περιουσίας αυτού δι’ ης πολλά φιλανθρωποκά έργα επετελούντο ως και η ηθική και διανοητική μόρφωσις των κατοίκων εκαλλιεργείτο διά του διορισμού και της διδασκαλίας καταλλήλων δασκάλων. Επειδή η Αντιβασιλεία επί Όθωνος τα δικαιώματα ταύτα της κοινότητος Πόρου αναγνωρίσασα εκανόνισε δια βασιλικού διατάγματος αυτό, όπως εκατόν πεντήκοντα εν μοναστήρια διατηρηθώσι τρία δε, εν εν Ύδρα, έτερον εν Σπέτσαις και έτερον εν Πόρω ήτοι το επιδηλούμενον, αποδοθώσι εις ενοριακάς εκκλησίας εις τους οικείους δήμους, αλλά επειδή δυστυχώς ο νόμος τούτος δεν εφηρμόσθη και υπέρ του ημετέρου δήμου ένεκα της ιδιοτέλειας και κενοδοξίας του τότε ηγουμενεύοντος, όστις διά των δολίων και ισχυρών του ενεργειών κατόρθωσε να θεωρηθεί και κατόπιν να συναριθμηθή εν τω πίνακι των διατηρουμένων μονών ων ο αριθμός ηύξησεν επομένως από 151 εις 152.

Επειδή όντως λεληθότως και δολίως γενομένη αυτή η αδικία εις τον ημέτερον Δήμον υπό του τότε ηγουμενεύοντος Νικηφόρου δέον να επανορθωθεί υπό της σεβαστής Κυβερνήσεως εφαρμοζούσης το περί των διατηρουμένων μοναστηρίων βασιλικόν διάταγμα επέχον ισχύν νόμου.

Αποφαίνεται

1. Εύχεται και παρακαλεί ίνα η σεβαστή κυβέρνησις εφαρμόσει το περί των διατηρουμένων μονών βασιλικόν διάταγμα του 1833, διατάξη την απόδοσιν του εν τη νήσω Καλαυρία Μοναστηρίου εις τον ημέτερον Δήμον, όπως μη ούτος περιέλθει εις την ανάγκην να εκτελέσει το δίκαιόν του δικαστικώς.
2. Ο Δήμαρχος Τροιζηνίων εντέλλεται, ίνα, εκτός της ιεραρχικής υποβολής του παρόντος ψηφίσματος αποστείλη αντίγραφα τούτου προς το

Υπουργείον των Οικονομικών, των Εκκλησιαστικών και Δημοσίας
Εκπαιδεύσεως ως και εις την Ιεράν Σύνοδον.


Οι σύμβουλοι      Ο Πρόεδρος
Καρράς
Παντελάκης      Ι. Χρυσανθόπουλος
Μπαλούρδος


Σημείωση:
Υπάρχουν και άλλα ονόματα που δεν διαβάζονται.

Γιώργος Αθανασίου

O αντικαπνιστικός νόμος στα χρόνια του Όθωνα

Από Γιώργο Αθανασίου


Επειδή τον τελευταίο καιρό γίνεται ξανά αναφορά για την απαγόρευση του καπνίσματος και σε ποιους χώρους θα πρέπει να επιτρέπεται και που όχι, έρχομαι να κάνω γνωστή την πρώτη (πιθανόν) απαγόρευση που έγινε στον Ελληνικό χώρο το 1856. Η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα αναφέρεται ως η χώρα με τους περισσότερους νόμους, και στις περισσότερες φορές, πολύ καλλίτερους από των άλλων χωρών. Με μία μικρή διαφορά, ότι ποτέ δεν εφαρμόζονται. Το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε και για τον νόμο για την απαγόρευση του καπνίζειν.
Απ’ότι φαίνεται η απαγόρευση την εποχή εκείνη δεν έγινε για λόγους υγείας, αλλά εξ αιτίας των πολλών πυρκαγιών από αναμμένα τσιγάρα
Η γραφή είναι η ίδια με διαφορά το τονικό.



ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί απαγορεύσεως του καπνίζειν εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.
Ο Θ Ω Ν
Ε Λ Ε Ω Θ Ε Ο Υ
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ


Θέλοντες να προλάβωμεν όσον ένεστι τα εξ ενδεχομένων πυρκαϊών δυστυχήματα, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάττομεν.

Α΄. Απαγορεύεται η χρήσις του καπνίζειν είτε δια καπνοσυρίγκων (τσιμπουκίων), είτε διά σιγάρων, εις πάντας εν γένει τους υπαλλήλους και υπηρέτας του Κράτους εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.

Β΄. Η απαγόρευσις αύτη επεκτείνεται και εις πάντα άλλον προσερχόμενον εις τα ειρημένα καταστήματα και γραφεία χάριν υποθέσεως ή άλλης τινός αιτίας.

Γ΄. Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.


Εν Αθήναις, την 31 Ιουλίου 1856
Εν ονόματι του Βασιλέως
Η Βασίλισσα
Α Μ Α Λ Ι Α

Οι πρώτες μέρες του πολέμου από την Παρασκευή Μαρινάκη

Η συμπατριώτισσα μας Ζωή Γκρουμούτη Μαρινάκη, μας έστειλε φωτογραφίες από το αρχείο του Νικόλαου Μαρινάκη, από το ξεκίνημα του πολέμου, καθώς απόσπασμα απο το ημερολόγιο της Παρασκευής Μαρινακη.

Η Παρασκευή (Παρή) Μαρινάκη ήταν μαθήτρια της Ε' τάξης στο εξατάξιο Γυμνάσιο της Φιλαδέλφειας (εξού και η φωτογραφία με τις γυμναστικές επιδείξεις το 1939), στο ημερολόγιο της περιγράφει τις πρώτες μέρες του ΕλληνοΙταλικού πολεμου (28-30 Οκτ.1940), τις αγωνιώδεις προσπάθειες της ίδιας και πολλών Ποριωτών να επιστρέψουν άμεσα στον Πόρο από το λιμάνι του Πειραιά με το πλοίο Μοσχάνθη, και την εδώ υποδοχή τους. Η φωτογραφία της ίδιας με την Εριέττη Τριπολιτάκη Δρούδε (και πιθανόν τον Νικόλαο Μαρινάκη), είναι τραβηγμένη μόλις δύο μήνες πριν, στην σκάλα που υπήρχε μπροστά από το Συγγρού (στο βάθος φαίνεται η Γαλήνη και το σημερινό ΚΕ Πόρος), όταν ακόμα ήταν ενα ξέγνοιαστο καλοκαίρι...

«Ο πόλεμος του ΄40»
Από το ημερολόγιο της Παρασκευής Μαρινάκη μαθητρίας της Ε΄τάξης εις το Γυμνάσιον Νέας Φιλαδελφείας
Εν Νέα Φιλαδελφεία 28/10/1940

Ενώ ο ελληνικός ήλιος άπλωνε τα πρώτας πρωινάς ακτίνας εις τον ελληνικόν ορίζοντα, απλώνεται εις την ελληνική φύσιν ο άγριος ήχος των σειρήνων. Ξυπνάτε ελληνικαί ψυχαί! Βάρβαρος λαός έρχεται από τα βάθη του Βορρά να μας θερίση την ελευθερίαν μας. Έτσι αντηχεί ο ήχος των σειρήνων ακολουθούμενος από τον ήχον των καμπανών όλων των εκκλησιών. Και να! Όλαι αι ελληνικαί ψυχαί είναι έτοιμαι με το θάρρος προς την νίκην να υπηρετήσουν την πατρίδα εις την δύσκολον αυτήν στιγμήν. Είναι ο πρώτος συναγερμός εις όλην την Ελλάδα. Σε λίγο επικρατεί ησυχία κατά την οποίαν αι γυναίκες και τα παιδιά ευρίσκουν καιρόν και προστρέχουν κατά πλήθη εις τα εκκλησίας δια να προσευχηθούν υπέρ της νίκης. Φωνές, θρήνοι και προσευχαί αντιλαλούν εις όλας τας εκκλησίας. Αλλά σε λίγο διακόπτεται η ησυχία δια της ενάρξεως νέου συναγερμού ακολουθούμενος από τον ήχον των σειρήνων και των εκκλησιών και την εμφάνιση των αεροπλάνων. Είναι η ώρα 10 π.μ. Πλήθος κόσμου τρομαγμένοι τρέχουν εις τα καταφύγια, εις τα υπόγεια, εις τους δρόμους. Τέλος, εμείναμεν κατά την διάρκειαν του συναγερμού εις το υπόγειον του κ. Τσιριγώτη. Κατόπιν τρομαγμένοι γυρίσαμεν εις το σπίτι όπου με μεγάλη λύπιν ετοιμαστήκαμεν δια το ταξίδιον της επόμενης ημέρας εις τον Πόρον. Είναι η ώρα 3 μ.μ. όπου νέος συναγερμός μας ηνάγκασεν να πάμεν εις ένα γειτονικόν υπόγειον μένοντες έως της λήξεως αυτού. Άρχισεν πλέον να απλώνεται το σκοτάδι και μέσα εις το σκοτάδι της νυκτός απλώνεται λυπημένη, σκοτεινή, άνευ ουδενός φωτός η πρώην φωταγωγημένη Νέα Φιλαδέλφεια. Σιγή και αγριότης επικρατεί παντού. Έτσι υπήρξεν η πρώτη ημέρα του Ελληνοιταλικού πολέμου. 29/10/1940

Η νύχτα μας επέρασεν ως χρόνος, ανυπομονώντας εάν την επομένην θα υπήρχεν μέσον διά το ταξίδιόν μας. Γυρίζοντας πρωί – πρωί εις το σπίτι μας από της κυρίας Κατίνας, εξακολουθήσαμεν την ετοιμασίαν δια το ταξίδι περιμένοντας με ανυπομονησίαν τηλεφώνημα ή καλύτερον την Κατίναν από τον Πειραιά δια να μας πληροφορήσει διά την συγκοινωνίαν. Οι ώρες περνούν και η Κατίνα δεν φαίνεται. Τέλος έρχεται. Με την πρώτην όμως εμφάνισή της ακούμε να μας λέει ότι δεν υπάρχει μέσον συγκοινωνίας. Κατόπιν όμως σκέψεων όλων μας απεφασίσαμεν όπως κατεβώμεν εις τον Πειραιάν ίνα τοιαυτοτρόπως εύρομεν το μέσον του προορισμού μας. Αι αποφάσεις μας τώρα πραγματοποιούνται. Είναι η ώρα 12 π.μ. ότε ταξί μας περιμένει έξω από την πόρτα.

Συγκινητικωτάτη υπήρξεν αυτή η στιγμή. Αποχαιρετώντας τους γνωστούς μας και γείτονας οι οποίοι ήλθον να μας αποχαιρετίσουν μετά δακρύων και σταυροκοπιών, εμπήκαμεν εις το ταξί ρίχνοντας το τελευταίον μας βλέμμα εις το σπίτι μας και εις τους μαζεμένους πέριξ του ταξιού φίλους.

Σε λίγο περνώντας τους δρόμους της ωραίας Αθήνας αποχαιρετώντας αυτήν, εφθάσαμεν εις τον Πειραιά. Εκαθήσαμεν εις το πλησιέστερον καφενείον επί της παραλίας περιμένοντας την εμφάνισιν του πλοίου από τον Πόρον. Είναι 2 η ώρα ότε αντικρύσαμεν από τα βάθη του λιμένος την ωραίαν Μοσχάνθην. Πηδώντας από την χαράν μας ετρέξαμεν εις το πρακτορείον όπου εκεί συναντηθήκαμεν με άλλας γνωστάς κυρίας , συμμαθητάς και συμμαθητρίας. Αλλά η χαρά μας μετεβλήθη εις λύπιν ότε μας είπαν ότι δεν έχει αποφασισθεί ακόμη η αναχώρησις του πλοίου. Έτσι περιπλανώμενη όλη η παρέα μας εις τους δρόμους του Πειραιώς, ζητώντας μέσον της αναχωρήσεώς μας, κατά τις 5 μ.μ. ακούσαμε μετά μεγάλης λύπης ότι δεν θα ταξιδεύσει σήμερον πλοίον. Λυπημένοι λοιπόν εχωριστήκαμεν έκαστος εις την οικίαν του, μείνοντες σύμφωνοι να εξακολουθήσωμεν τας ενέργειάς μας την επομένην ημέραν. Εμείς διανυκτερεύσαμεν εις το Ηπειρωτικόν Ξενοδοχείον πλησίον του πρακτορείου και επί της πλατείας Καραϊσκάκη. Αφού εκαθήσαμε έως τας 7 εις το μπαλκόνι, κατά τις 7 και μισή εκοιμηθήκαμεν. Μέσα εις τα πρώτα όνειρα του ύπνου μας ακούμεν τον ήχον τρομερού συναγερμού ο οποίος μας ηνάγκασεν να σηκωθούμε τρομαγμένοι και να παραμείνωμεν εις την είσοδον έως της λήξεως αυτού. Είναι η ώρα 10 και τέταρτο. Έτσι επέρασε η δεύτερη ημέρα του πολέμου.

30/10/1940
Τρομαγμένοι από τον τρομερό συναγερμό της προηγουμένης νυκτός, εσηκωθήκαμεν πολύ πρωί διά να εξακολουθήσωμεν με μεγαλυτέραν δραστηριότηταν τας ενέργειάς μας περί της ευρέσεως του μέσου της αναχωρήσεώς μας. Ενώ αι ώρες περνούσαν, εμείς καθώς και οι μέλλοντες να συνταξιδεύσωμεν εγυρίζαμεν εις τους δρόμους του Πειραιώς, πηγαίνοντες εις το πρακτορείον, εις το λιμεναρχείον κτλ. ζητώντας την άδειαν αναχωρήσεως πλοίου ή βενζίνης. Αι ενέργειαι όμως επήγαινον μάταιαι, και παραπονεμένοι εμαζευτήκαμεν όλοι εις το μπαλκόνι του ξενοδοχείου να συσκεφθούμεν δι’ άλλον μέσον αναχωρήσεως. Ενώ αποφασίζαμεν να ταξιδεύσωμεν διά μέσου Άργους με αυτοκίνητον, ακούμεν μίαν από την παρέα μας να φωνάζει ότι φεύγει πλοίον. Η χαρά μας δεν περιγράφεται. Υπήρξεν τόσον μεγάλη ώστε δεν καταλάβαμεν πότε ευρέθημεν έξω από το πλοίον, αλλά και εκεί βρήκαμε μεγάλο εμπόδιο διότι δεν μας επέτρεπαν να μπούμεν, αλλά κατόπιν παρακλήσεως όλων μας εντός ολίγου ευρισκόμεθα εντός του πλοίου. Είναι η ώρα 12 ακριβώς ότε ακούμεν την άγκυραν να σηκώνεται και εντός ολίγου αποχαιρετώντας τον Πειραιά το πλοίο εξήλθεν του λιμένος. Αλλά δεν είμεθα ακόμα ήσυχοι. Διότι μέγας φόβος μας είχε καταβάλει έως την εμφάνισιν της Αιγίνης. Τέλος αφού εσταθμεύσαμεν ολίγον εις την Αίγιναν, ανεχωρήσαμεν διά τα Μέθενα. Συναντώντας δε και το πολεμικόν πλοίον μας και χαιρετώντας με συγκίνηση, εφθάσαμεν εις τα Μέθενα. Κατόπιν αναχωρήσαντες από τα Μέθενα αντικρύσαμεν τα βουνά του ποθητού μας Πόρου.

Είναι η ώρα 6 και τέταρτο ότε το πλοίο έριχνε την άγκυραν εις τον Σταυρόν, ενώ συγχρόνως είχαν συναθροισθεί όλαι αι βάρκες διά την αποβίβασήν μας. Και έτσι μες στην βάρκα όλοι μας εκαμαρώναμεν τον σκοτεινόν Πόρον και τον γεμάτον από κόσμον δρόμο του. Κοιτάζοντας με προσοχή να ιδούμεν ο καθένας τους δικούς του. Τέλος, ακούμε τας φωνάς των γνωστών μας. Συγκινητικωτάτη υπήρξεν όλων μας η αποβίβασή μας εις την ξηράν και η συνάντησή μας μετά των γονέων, αδελφών, συγγενών και φίλων. Έτσι επέρασεν και η τρίτη ημέρα του πολέμου.

Το πλοίο Μοσχάνθη



4-4-1941 Eνθύμιο από την ημέρα αναχώρησης των πρώτων τραυματιών


10-3-1941 Oι πρώτοι τραυματίες πολέμου στο ΚΑΝ Πόρου


22-3-1941 Eνθύμιο με τους πρώτους τραυματίες Πλατεία Καποδιστρίου


26-8-1940 Οι τελευταίες ξένοιαστες μέρες του καλοκαιριού στον Πόρο


27-6-1939 Γυμναστικές επιδείξεις στην Νέα Φιλαδέλφεια


φωτό έξω από το αναρρωτήριο του Προγυμναστηρίου με τους πρώτους τραυματίες του πολέμου και ντόπιους νεαρούς, μεταξύ των οποίων και ο Νίκος Μαρινάκης

Ιστορικές Μνήμες : Θωρηκτό Αβέρωφ

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

Μέσα από το βιβλίο του αντιναυάρχου Ιωάννη Τούμπα, Κυβερνήτη του ηρωικού ακρωτηριασμένου «ΑΝΔΡΙΑΣ», «ΕΧΘΡΟΣ ΕΝ ΟΨΕΙ Αναμνήσεις του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου»(1987), το ημερολόγιο του Θωρηκτού «Γ.ΑΒΕΡΩΦ», (Ν.Σταθάκης 1987) και το απόσπασμα, από συνέντευξη του Νίκου Συξέρη, λίγα λόγια, μαζί με ορισμένες πληροφορίες, για τις Ιστορικές στιγμές από την 14η Οκτωβρίου, ημέρα της ιστορικής επιστροφής τους, μετά την 4χρονη σχεδόν απουσία τους από τις Ελληνικές θάλασσες, μέχρι και την 17η Οκτωβρίου ημέρα που παρέλαβε το Θωρηκτό «Γ.ΑΒΕΡΩΦ», από τον Πόρο μεταφέροντας στην πρωτεύουσα, τον πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου και την κυβέρνησή του.

Από το βιβλίο, ημερολόγιο, του Ι.Τούμπα.

Εις τας 06.00 το πρωί της 13ης Οκτωβρίου του 1944, απέπλεαν από τον λιμένα της Αλεξάνδρειας τα αντιτορπιλλικά της επιχειρήσεως ΜΑΝΑ.

( Σχέδιο επιστροφής του Στόλου).

…. «Ο ΑΝΔΙΑΣ» (χωρίς πλώρη) επικεφαλής, έσπευδε με 18 μίλια προς την πατρίδα.

Ο πρώτος σταθμός μας θα ήτο ο Πόρος, το ωραίον αυτό νησί του Σαρωνικού, με το οποίον ως γνωστόν είναι στενά συνδεδεμένον το Β.Ναυτικόν.

Η Δευτέρα ομάς των Ελληνικών πλοίων, με επί κεφαλής τον ΑΒΕΡΩΦ θα απέπλεε μετά οκτώ ώρας…………

Εις τας 17.00 το απόγευμα της 14ης εφθάσαμεν εις τον Πόρον. Τα αντιτορπιλλικά ηγκυροβόλησαν εις τον νότιον όρμον.

Αλλά εμείς, πώς να αγκυροβολήσωμεν; Δεν είχαμεν αγκύρας.

Επήγαμε λοιπόν και σαν να είμεθα πτωχοί συγγενείς, παρεβάλαμεν δίπλα εις το ένδοξον Αγγλικόν καταδρομικόν ΑΙΑΣ που μόλις είχε φθάσει.

Μετά δύο ώρας κατέπλευσαν και τα δύο άλλα αντιτορπιλλικά.

Μερικές βάρκες με νησιώτες μας πλησιάζουν.

Από μίαν απ’αυτές, μας ερωτούν εάν γνωρίζωμεν που υπηρετεί ο δίοπος Τζιώτης. Είναι ο πατέρας του.

Πώς να του φωνάξω ότι το παιδί του εσκοτώθηκε ηρωϊκά, επάνω εις αυτό το καράβι που έβλεπε.

Δεν μου εκράτησε η καρδιά να του αναγγείλω, έτσι ξερά, τον θάνατον του γυιού του. Του το είπα αργότερα.

Αλλά εβιαζόμουν να εξέλθω εις τον Πόρον δια να πατήσω, ύστερα από τριάμισυ ακριβώς χρόνια, το χώμα της Ελλάδος.

Γρήγορα η βενζινάκατός μας ρυμουλκούσα την φαλαινίδα μας, γεμάτην Αξιωματικούς και ναύτας, έσπευδε προς την προκυμαίαν του Πόρου.

Οι καλοί νησιώτες μας εχαιρετούσαν με ενθουσιασμόν. Απεβιβάσθημεν εις την πλατείαν. Επί τέλους. Επατούσαμεν χώμα Ελληνικό.

Νομίζω πως όλων μας τα μάτια, ήσαν δακρυσμένα εκείνην την στιγμήν. Δύο βήματα μακρύτερα ήτο το Μνημείον των πεσόντων του Πόρου.

Αμέσως, συντεταγμένοι κανονικώς, απενείμαμεν τας τιμάς εις τους ήρωας των παλαιών πολέμων.

Ένα πλήθος κόσμου μας περιβάλλει και μας καλωσορίζει. Μας χαιρετούν, μας αγκαλιάζουν, μας φιλούν, μας ζητωκραυγάζουν.

Τι αξέχαστες στιγμές.

Εμείς είμεθα σαστισμένοι, συγκεκινημένοι, δακρυσμένοι.

Δίπλα μου είναι ο υποκ. μηχ. Παπαφραντζέσκος, αυτός που έχει χάσει το χέρι του. Είναι Ποριώτης και ψάχνει να ιδή τους δικούς του.

Ο Δήμαρχος του Πόρου κ.Σαμπάνης σπεύδει να μας προϋπαντήση και να μας αναγγείλη ότι:

Ο Παπά Επιφάνιος σας περιμένει εις την Μητρόπολιν, διά να κάνη δοξολογίαν.

Τριγυρισμένοι από εκατοντάδες νησιωτών, προχωρούμεν προς την εκκλησίαν του Αγίου Γεωργίου.

Μαζί μου είναι ο Σπένσερ, ο Αμερικανός Ναυτικός Ακόλουθος και ο Μπύφορτ Τζώνς, ο συγγραφεύς του «The Greek Trilogy».

Καθώς ανεβαίνομεν προς την κορυφήν, όπου είναι η εκκλησία, τα παράθυρα των σπιτιών ανοίγουν και οι Ποριώτισες μας ραίνουν με άνθη από τις γλάστρες τους.

Οι ξένοι σαστίζουν, δεν επερίμεναν ποτέ τόσον θερμήν υποδοχήν.

Τα αυθόρμητα αισθήματα των λαμπρών Ποριωτών συγκινούν και αυτούς τους ξένους και τόσον ώστε σε κάποια στιγμή να βλέπω τον Σπένσερ να σκουπίζει με τρόπον τα μάτια του.

Όταν πλησιάζωμεν προς την εκκλησίαν, περνούμε κάτω από το σπίτι του Παπαφραντζέσκου.

Η μητέρα του τον βλέπει και ρίχνεται επάνω του.

-Παιδί μου.

-Μητέρα. Είναι το μόνο που ημπορεί να αρθρώση ο Παπαφραντζέσκος.

Καθώς η μητέρα του τον αγκαλιάζει, αντιλαμβάνεται ότι λείπει το ένα χέρι του γυιού της.

-Το έχασα στον πόλεμο μητέρα, αλλά είμαι καλά.

Η μητέρα του τον κυτά στα μάτια και χαϊδεύει με τα δυο της χέρια το άδειο μανίκι του γυιού της.

-Παιδί μου, του λέγει με λαχανιασμένη φωνή. Μη σε νοιάζει για το χέρι σου, γιατί τώχασες πολεμώντας για την Ελλάδα.

-Είμαι υπερήφανη για σένα.

Όλοι όσοι παρέστημεν εις την σκηνήν αυτήν, είμεθα κατασυγκεκινημένοι.

Ο Παπαφραντζέσκος μας κυττάζει υπερήφανος δια την μητέρα του. Αλλά δεν είναι μόνον αυτός υπερήφανος. Είμεθα και όλοι εμείς οι άλλοι υπερήφανοι, διά την Ελληνίδα Μητέρα.

Ο Μπύφορτ Τζωνς, εις τον οποίον έκαμε μεγάλην εντύπωσιν η σκηνή αυτή, την περιγράφει λεπτομερώς εις το βιβλίο του.

Εις την πύλην της εκκλησίας μας περιμένει, με τον Σταυρόν εις το χέρι, ο εφημέριος αρχιμανδρίτης κ.Επιφάνιος Καλαφάτης.

-Καλωσωρίσατε ελευθερωταί μας.

Με συγκίνησιν φιλώ τον Σταυρόν.

Η εκκλησία γεμίζει μέχρις ασφυξίας.

Αρχίζει η δοξολογία.

Η βαθειά και μελωδική φωνή του αρχιμανδρίτου κ.Καλαφάτη προσδίδει περισσοτέραν μυστικοπάθειαν εις την τελετήν.

Μετά το πέρας της δοξολογίας, ο αρχιμανδρίτης μας προσφωνεί με ολίγους εμπνευσμένους λόγους.

Αμέσως κατόπιν λαμβάνει τον λόγον ο Δήμαρχος κ.Ν.Σαμπάνης.

Μας απευθύνει τον χαιρετισμόν της ωραίας πόλεώς του και κατόπιν, με μίαν χειμαρώδη ευγλωττίαν και ένα εξαίρετον θάρρος, ξετυλίγει εμπρός μας, το δράμα της Πατρίδος μας.

Το δράμα που έχει φέρει το Ε.Α.Μ.

Δεν έχω λησμονήσει τους λόγους του εκείνους.

-Είμεθα όλοι, βροντοφωνεί, εναντίον εκείνων που αντιτίθενται εις την ένωσιν του Ελληνικού λαού.

-Και οφείλω να προσθέσω ότι γνωρίζομεν καλά ότι, όλοι αυτοί δεν αποτελούν παρά μίαν μικράν και άτιμον μειονότητα.

Μία φωνή ακούεται, αλλά δεν ημπορώ να ξεχωρίσω εάν ήτο συγκατάνευσις ή διαμαρτυρία.

Οι πάντοτε εθνικόφρονες Ποριώτες είχαν πληρώσει, ατυχώς σκληρά, τα πατριωτικά των αισθήματα.

Προ ολίγων μόλις μηνών το Ε.Α.Μ. είχεν εκτελέσει, μετά φρικτά βασανιστήρια, τον Δήμαρχον Πόρου, τον αείμνηστον Παπαντωνίου.

Έπρεπε να ομιλήσω τώρα και εγώ.

Είπα ολίγα λόγια που με μεγάλην δυσκολίαν ημπόρεσα να προφέρω.

Πάντοτε αγαπούσα τον Πόρον και τους Ποριώτες. Οι ναυτικοί είμεθα συνδεδεμένοι με το ωραίο αυτό νησί.

Ο ιδικός μου σύνδεσμος όμως έγινε πολύ μεγαλύτερος, από την στιγμήν που το πρώτον Ελληνικόν χώμα που επάτησα μετά την απελευθέρωσιν, ήτο το χώμα του Πόρου.

Με μίαν εξαιρετικήν θέρμην, μας περιποιούνται εις την παραλίαν οι καλοί νησιώτες.

Επιστρέφομεν ευτυχισμένοι εις τα καράβια μας, ενώ ηχούν ακόμη εις τα αυτιά μας οι ενθουσιώδεις ζητωκραυγαί των Ποριωτών………….

Απόσπασμα από το ημερολόγιο του Θωρηκτού «Γ.ΑΒΕΡΩΦ», με συμπληρώσεις.

Την 15η Οκτωβρίου και ώρα 13.40 το θωρηκτό με κυβερνήτη τον Θ. Κουντουριώτη, υιό του ήρωα των Βαλκανικών πολέμων, πλέει για το Φαληρικό όρμο. Λόγο εκρήξεως νάρκης και βυθισθέντος του «Ν/Α ΚΩΣ», χωρίς όλο το πλήρωμά του να προλάβει να χαρεί το ταξίδι της επιστροφής, το πλοίο αλλάζει ρότα και κατευθύνεται προς τον Πόρο, όπου και αγκυροβολεί στις 16.15 Στις 16.40 παρέβαλλαν στην δεξιά πλευρά τα «Ν/Α ΚΑΡΤΕΡΙΑ» και «ΠΑΤΜΟΣ» από τα οποία μεταφέρθηκαν επί του Πλοίου ένας νεκρός, οι τρεις τραυματίες και οι περισυλλεγέντες ναυαγοί του βυθισθέντος την πρωία «Ν/Α ΚΩΣ». Στις 18.35 έγινε στο Πόρο η αποβίβαση του νεκρού, ενώ επιβιβάστηκαν σε αυτό οι αρχές του τόπου με τον ιερέα του νησιού.

Οι επόμενες ώρες είναι ώρες υπερηφάνειας και αγαλλίασης, μετά από 4 χρόνια σκληρού πολέμου πείνας και καταπίεσης από το φασιστικό καθεστώς της Ναζιστικής Γερμανίας, έφτασαν οι στιγμές της Εθνικής Ανάτασης και για τους κατοίκους του Πόρου, οι οποίοι με όποιο μέσο διέθεταν έπλευσαν στο «Γ.ΑΒΕΡΩΦ» όπου και επιβιβάστηκαν στο πλοίο, σαν να επιβεβαίωναν με τον τρόπο αυτό, ότι αυτό που ζούσαν δεν ήτανε όνειρο, αλλά πραγματικότητα. ( οι φωτογραφίες αψευδής μάρτυρας). Μετά τις στιγμές του ξέφρενου ενθουσιασμού που έζησαν την προηγουμένη μέρα, με την άφιξη του «ΑΝΔΡΙΑΣ», σήμερα ήλθε η στιγμή να ζήσουν από κοντά και αγγίξουν το πλοίο θρύλο του Ελληνικού Ναυτικού.

(Ένα μικρό ατύχημα κατά την ώρα του μεγάλου ενθουσιασμού. Όταν οι βάρκες με τους Ποριώτες είχανε πλησιάσει το «Γ.ΑΒΕΡΩΦ», από το πλοίο πετούσαν στα σκάφη διάφορα είδη όπως σοκολάτες, κονσέρβες και άλλα είδη. Μία από τις κονσέρβες κτύπησε το κεφάλι του κυρ. Μιχάλη Χατζηπέρου με αποτέλεσμα να βρεθεί φασκιωμένος για μερικές ημέρες).

Την επομένη στις 08.10, "εις τάξιν απάρσεως, " και την 08.20 αναχώρηση του πλοίου ξανά για το Φαληρικό Όρμο, όπου αποβιβάσθηκαν οι βρετανοί στρατιώτες αλλά και πολεμικό υλικό. Ενώ την επομένη 17η Οκτωβρίου το Θωρηκτό «Γ.ΑΒΕΡΩΦ» κατευθύνεται και πάλι προς τον Πόρο προπορευόμενου αγγλικού πολεμικού. Στις 08.29 αγκυροβολούνε στο λιμάνι του Πόρου (Μοναστηριού), όπου είχανε προσορμιστεί πολλά πλοία ελληνικά και συμμαχικά.

Στο νησί ήδη είχε φτάσει, προερχόμενος από τον Τάραντα της Ιταλίας με το καναδικό Κ/Δ HMCS PRINCE DAVID ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου με μέλη της κυβέρνησή του, όπου οι κάτοικοι τον υποδέχθηκαν με ένα φρενήρη ενθουσιασμό και μίλησε στην κεντρική πλατεία προς τον λαό του Πόρου. (Δυστυχώς η μοναδική φωτογραφία που βρίσκεται στο αρχείο μου από την ημέρα αυτή είναι στην παραλία του Πόρου με τον Γεώργιο Γεωργίου Παπανδρέου (ετεροθαλή αδελφό του Ανδρέα) και τον σημαιοφόρο Νίκο Συξέρη).

Στις 09.15 επέβη στο πλοίο ο υποναύαρχος Κ.Αλεξανδρής.

Στις 11.05 ανατινάχθηκαν 2 νάρκες από αυτές που ήτανε διάσπαρτες στο Σαρωνικό.

Στις 11.28 επιβιβάσθηκε στο πλοίο ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως Γ.Παπανδρέου μαζί με το Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ η πάντα του πλοίου παιάνιζε εμβατήρια.

Στις 12.00 το πλοίο αναχώρησε για το Φαληρικό Όρμο, ενώ στις 12.50 εψάλει δοξολογία επί του πλοίου παρουσία του Υπουργικού Συμβουλίου και λοιπών επισήμων.

Στις 15.28 το «Γ.ΑΒΕΡΩΦ» αγκυροβόλησε στον Όρμο του Φαλήρου.

Κατά πληροφορίες, η Ελληνική Σημαία η οποία αναρτήθηκε στον ιστό της Ακρόπολης, κατά την εκεί μετάβαση του πρωθυπουργού Γ.Παπανδρέου την επομένη, ήτανε η σημαία του Θωρηκτού «Γ.ΑΒΕΡΩΦ», και από τότε η σημαία αυτή έχει τις ίδιες διαστάσεις.

Ακολουθεί συνέντευξη του Νίκου Συξέρη από το βιβλίο του Α.Κ.Δημητρακόπουλου « Οι Πολεμιστές του Ναυτικού Θυμούνται » κατά την 17η Σεπτεμβρίου του 2009.

Εδώ υπάρχουν μερικές διαφορές με τα αναφερόμενα στο ημερολόγιο και με τις προφορικές αναφορές.

………..Μπαίνοντας στο Σαρωνικό, η δύναμη του Αβέρωφ κατέπλευσε στον Πόρο, για να ολοκληρωθεί η διάνοιξη διαύλου στο ναρκοπέδιο που ήταν ποντισμένο στις προσβάσεις του Πειραιά. Μάλιστα προσέκρουσαν σε νάρκες και βυθίστηκαν με πολλά θύματα δύο Βρετανικά και δύο Ελληνικά ναρκαλιευτικά τα Κάσος και Κώς.

Στον Πόρο το Αβέρωφ αγκυροβόλησε νότια από το στενό προς την μεριά του Μοναστηριού. Στις 17 Οκτωβρίου το πρωί κατέπλευσε το Βρετανικό Καταδρομικό , Prince David στο οποίο επέβαινε ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου και μέλη της Κυβέρνησης, προκειμένου να επιβούν στο Αβέρωφ. Αμέσως μετά την επιβίβαση, ήταν προγραμματισμένη μια δοξολογία και μια μικρή τελετή Την δοξολογία θα έκανε ο Αρχιμανδρίτης του Ναυτικού Διονύσιος Νικολόπουλος .Με έστειλε, λοιπόν ο Βαλτινός με μία βενζινάκατο στο Prince David, για να φέρω τον Παπανδρέου και τους υπουργούς που τον συνόδευαν.

Ο Παπανδρέου με ανέμενε στο επάνω πλατύσκαλο της κλίμακας του Βρετανικού πλοίου. Ανέβηκα, τον χαιρέτησα και του ανέφερα ότι η βενζινάκατος ήταν στην διάθεσή του για να τον μεταφέρει στο Αβέρωφ όπου τον περίμεναν.

Με αγκάλιασε και με φίλησε σταυρωτά τρεις φορές, προφέροντας κάθε φορά τη λέξη «Πατρίς». Συγκινήθηκα.

Κατέβηκε στην άκατο και με ρώτησε αν θα ήταν δυνατόν να περάσει πρώτα από τον Πόρο για να χαιρετήσει τον κόσμο. Άλλο που δεν ήθελα καθώς ήμουν Ποριώτης και είχα εκεί τους γονείς μου. Τραβήξαμε λοιπόν για τον Πόρο όπου Δήμαρχος ήταν ο θείος μου και νονός μου Χρήστος Συξέρης πρώην αξιωματικός μηχανικός του Ναυτικού της εποχής των Βαλκανικών πολέμων και μετέπειτα Αρχιμηχανικός του Στόλου.

Οι Ποριώτες κατέβηκαν στην παραλία με σημαίες και οι καμπάνες χτυπούσαν χαρμόσυνα. Βγήκε ο Παπανδρέου στο νησί έπιασε συζήτηση με τους Ποριώτες και στο τέλος εξεφώνησε έναν ωραίο λόγο. Στη συνέχεια επέβη στο Αβέρωφ όπου έλαβε χώρα η προγραμματισμένη δοξολογία και η τελετή.

Το μεσημέρι, αποπλεύσαμε από τον Πόρο και μετά από λίγες ώρες αγκυροβολήσαμε στον όρμο του Φαλήρου. Πάλι σε μένα έπεσε ο κλήρος να είμαι λέμβαρχος της ακάτου που έβγαλε στο Πασαλιμάνι τον Παπανδρέου και τα μέλη της Κυβέρνησης. Η υποδοχή που το συγκεντρωμένο πλήθος τους επιφύλαξε ήταν μεγαλειώδης………………

Ευχαριστώ τον φίλο Γιάννη Μανιάτη για τις πολύτιμες πληροφορίες του.

Γιώργος Αθανασίου

Σύσταση Τοπικής Τουριστικής Επιτροπής 18/04/1949

Η σημασία του τουρισμού για τον Πόρο και οι προσπάθειες ανάπτυξής του ήταν έντονες από την δεκαετία του ΄40.

Δείτε στην απόφαση για την σύσταση Τοπικής Τουριστικής Επιτροπής στον Πόρο, η οποία υπογράφει την 18 Απριλίου 1949 από τον Γενικό Γραμματέα κο Α. Λόντο, ποιοι Ποριώτες αποτελούσαν την Επιτροπή.

Οργισμένη επιστολή του δημάρχου Ε. Μαντόπουλου προς το Υπ.Δημ. Έργων το 1947

Από μια οργισμένη επιστολή του δημάρχου Ε. Μαντόπουλου προς το Υπ. Δημοσίων έργων το 1947, η οποία αναφέρεται στην παράνομη επέκταση της ζώνης λιμένος Πόρου εις βάρος των αρμοδιοτήτων του Δήμου, μαθαίνουμε ότι ,

α) Στην Πλατεία Κορυζή, που νοικιαζόταν από το Δήμο ως λαϊκή αγορά, η λιμενική επιτροπή επέτρεψε τη δημιουργία πίστας χορού από ιδιώτη, η οποία και θόρυβο προκαλούσε και ερχόταν σε αντίθεση με τους κανόνες ηθικής της εποχής. Ακόμα στη δικαιοδοσία της Επιτροπής λιμένος πέρασαν με την αναθεώρηση της ζώνης λιμένος το 1947 β) Η πλατεία Καραμάνου, στην οποία από το 1886 ο Δήμος είχε κατασκευάσει μαρμάρινη κρήνη, από όπου οι περίοικοι έπαιρνα νερό και απέναντί της βρισκόταν ιδιόκτητο δημοτικό κατάστημα γ) Η πλατεία Καποδιστρίου, όπου υπήρχε προτομή του Κυβερνήτη με σιδερόφρακτο κιγκλίδωμα και περίπτερο ενοικιαζόμενο από το Δήμο και δ) Το αλσύλλιο του Προγυμναστηρίου, που είχε δενδροφυτευτεί από το Δήμο το 1934 και ο χώρος είχε εξωραϊστεί με βρύσες και κιγκλίδωμα συνεχώς δε φρόντιζε το χώρο αυτό, για να πυκνώσει το πράσινο και να το κάνει πάρκο προς όφελος των πολιτών.

Αυτά από την εποχή που ο Δήμος αγωνιζόταν για να υπερασπίσει τα συμφέροντα των πολιτών και δεν είχαν περιέλθει τα πάντα στην ιδιωτική αδηφαγία, όπως σήμερα.





1